Wix mi, WordPress mi, özel site mi? İşletme sahibi için dürüst karşılaştırma
Yazan: Sami Sağcan — Aperlai Studio kurucusu. Burada anlattığım her sistemi önce kendi sitelerimizde kurar, ölçer, öyle yazarım.
Kaş’ta bir işletme sahibiyle her konuşmanın bir yerinde şu soru geliyor: “Wix’te yapsak olmaz mı?”
Cevabı ezberden verilirse ya reklam olur ya kibir. Bu yazı ikisini de yapmamaya çalışıyor: üç seçeneğin gerçek farkı ne, hangisi ne zaman doğru ve karar masasında hangi soruları sormak gerekiyor.
Kısa özet: Üç seçenek arasındaki fark özellik listesi değil; hız, kilitlenme ve kimin güncelleyeceği. Beş sayfalık bir vitrin siteniz olacak ve kimse teknik değilse Wix doğru seçimdir. Düzenli yazı yayınlayacaksanız WordPress esneklik verir ama bakımı gerçek bir iştir. Özel site ise hız kritikse, üç ve üzeri dil varsa, otomasyon bağlanacaksa ya da marka şablona sığmıyorsa anlamlıdır. Bunların hiçbiri sizde yoksa özel site lükstür.
Wix, WordPress ve özel site arasındaki gerçek fark nedir?
| Wix (site kurucu) | WordPress | Özel kodlanmış site | |
|---|---|---|---|
| Kurulum süresi | Günler | 1–3 hafta | 2–4 hafta |
| Ödeme düzeni | Aylık abonelik | Barındırma + tema/eklenti + bakım | Tek seferlik kurulum + barındırma |
| Kim güncelleyebilir | Siz | Siz (eğitimle) | Siz — düzen kurulduysa |
| Hız tavanı | Orta, platforma bağlı | Eklenti sayısıyla düşer | En yüksek |
| Bakım yükü | Yok | Var: güncelleme, güvenlik, yedek | Az — güvenlik yüzeyi küçük |
| Taşınabilirlik | Zayıf: tasarım taşınmaz | Orta | Yüksek: dosyalar sizin |
| Çok dillilik | Eklentiyle, sınırlı | Eklentiyle, hantal | Baştan kurgulanır |
Tabloda dikkat edilecek satır “hız tavanı” değil, “taşınabilirlik”. Wix’te iki yıl çalıştıktan sonra taşınmaya karar verirseniz metinlerinizi alırsınız, düzeninizi alamazsınız. Bu, ilk gün ucuz görünen kararın en pahalı kısmıdır ve teklif masasında hiç konuşulmaz.
Wix ne zaman doğru seçimdir?
Açık söyleyelim: çoğu küçük işletme için Wix yanlış bir seçim değildir.
Şu tabloya uyuyorsanız Wix’i tercih edin ve kimse sizi vazgeçirmeye çalışmasın: beş-altı sayfalık bir vitrin siteniz olacak, tek dilde ya da en fazla iki dilde çalışacaksınız, içeriği kendiniz güncelleyeceksiniz, ekipte teknik kimse yok ve bütçeniz kurulum için toplu para ayırmaya uygun değil.
Bu durumda Wix size iki şey verir: bugün başlayıp bu hafta yayında olma imkânı ve bakım derdinin olmaması. İkisi de gerçek değerdir.
Karşılığında ne verirsiniz? Aylık aboneliği bıraktığınız gün site kapanır — yani siteniz kirada oturur. Ve büyüdüğünüzde tavanla karşılaşırsınız: üçüncü dil, hız optimizasyonu ya da kendi sisteminize bağlanma isteği geldiğinde platform “buraya kadar” der.
WordPress ne zaman doğru seçimdir?
WordPress, düzenli içerik üretecekseniz mantıklıdır: haftada bir yazı yayınlayan, birden fazla kişinin girdiği, kategori-etiket düzeni isteyen bir yapı için hâlâ rahat bir ev.
Ama iki şeyi bilerek girin. Birincisi, WordPress ücretsiz değildir — yazılım ücretsizdir. Barındırma, tema, birkaç eklenti ve düzenli bakım toplandığında aylık gider yine oluşur; sadece kalemler dağılmıştır. İkincisi, bakım gerçek bir iştir. Eklentiler güncellenmezse güvenlik açığı olur, güncellenirken bazen site bozulur, yedek alınmıyorsa bir gün geri dönülecek yer bulunmaz. Bunu birinin yapması gerekir — ya siz ya ödediğiniz biri.
Bir de sessiz maliyet var: her eklenti siteyi biraz daha yavaşlatır. On eklentili bir WordPress sitesi, mobil turist trafiğinde ciddi biçimde kan kaybeder.
Özel kodlanmış site ne zaman gerekir?
Dürüst cevap: her zaman değil. Şu dört durumdan en az biri yoksa özel site lükstür.
1. Hız doğrudan işinizi etkiliyorsa. Trafiğinizin çoğu telefondan ve mobil veriyle geliyorsa — kıyı turizminde neredeyse her zaman böyledir — sayfanın bir saniye geç açılması ölçülebilir müşteri kaybıdır.
2. Üç ve üzeri dil kuracaksanız. Çok dillilik eklentiyle “olur” ama her dilde ayrı içerik yazmak, ayrı arama niyetini hedeflemek ve hepsini hızlı tutmak eklentinin altında hantallaşır.
3. Siteye bir sistem bağlanacaksa. Yorumların otomatik cevaplanması, menü ve fiyat güncellemelerinin tek yerden akması, blogun kendi kendine yayınlanması gibi işler sitenin üstüne değil içine kurulur.
4. Marka şablona sığmıyorsa. Aynı şablonu kullanan yüzlerce site vardır; ayırt edici bir işletmeyseniz o kalabalıkta “herhangi biri” olursunuz.
Karar verirken sorulacak beş soru
Hangi yolu seçerseniz seçin, teklif masasında bunları sorun:
- Alan adı ve barındırma kimin hesabında olacak? Doğru cevap: sizin. Başka her cevap rehin demektir.
- Bu siteyi yarın başkasına devretsem ne olur? Cevap net değilse kilitlenme var.
- İçeriği kim yazacak? Tekliflerdeki en büyük fiyat farkı buradan çıkar, tasarımdan değil.
- Hız için ölçülebilir söz veriyor musunuz? “Hızlı olacak” söz değildir; ölçülen bir skor sözdür.
- Teslimden sonra ne oluyor? Cevabı olmayan teklif, altı ay sonra güncellenmemiş bir site demektir.
Peki biz ne yapıyoruz?
Aperlai olarak özel kodlanmış siteler kuruyoruz — yani bu yazının üçüncü sütunundayız ve bunu saklamıyoruz. Ama yukarıdaki dört durumdan hiçbiri sizde yoksa, size özel site satmaya çalışmayız; Wix’e yönlendirmek de bir hizmettir.
Dört durum sizde varsa nasıl bir şey çıktığı ortada: Kaş’ta bir balık restoranı için kurduğumuz düzeni sayılarıyla birlikte Etna Fish House iş dosyasında yazdık — üç dil, binden fazla yorumun tek panelden yönetimi, ölçülmüş hız skorları ve mobil tarafta hâlâ açık olan işimiz dahil.
Fiyat ve süreç tarafını merak ediyorsanız Kaş’ta web sitesi yaptırma rehberi tam olarak onu anlatıyor. Bu yazıda bilerek rakam vermedik: aylık abonelik ücretleri ve barındırma fiyatları sık değişiyor, bir yıl sonra bu sayfayı okuyan birini yanıltmasını istemedik. Yapının kendisi ise değişmiyor — kararınızı ona göre verin.